Ethiek, Onderzoek & Bestuur 08/1
Onderstaand de samenvattingen van alle artikelen uit deze uitgave. De volledige artikelen worden in PDF-formaat aangeboden.
"Er is een debat op gang gekomen"
"Het was een mooi experiment. Zowel ethici als technologisch onderzoekers hebben de mogelijkheid gekregen en benut om hun blik te verruimen. Dat was voor beiden heel inspirerend." Dankzij het NWO-programma Ethiek, Onderzoek & Bestuur (EO&B) en met financiële steun van de Technologiestichting STW konden vier 'ethische parallelonderzoeken' worden uitgevoerd. Ir. Dick Schmidt, bestuurslid van STW, was erbij toen STW besloot aan het programma mee te werken. Daar kijkt hij nu tevreden op terug.
Volledig artikel: EB-08-1-p6-7.pdf (106 kB)
Ethiek verdient plaats in technologisch onderzoek
Het programma Ethiek, Onderzoek & Bestuur (EO&B) van NWO heeft er, vergeleken met haar voorganger Ethiek & Beleid, een nieuw onderzoeksgebied bij gekregen: ethiek van technologisch onderzoek. Ethici pakken daarin de maatschappelijke en ethische vragen aan die voortvloeien uit nieuwe technische ontwikkelingen, bijvoorbeeld een nieuw apparaat voor medische diagnostiek. Vragen voor ethici zijn bijvoorbeeld: wat doet die techniek met mensen hoe zal die worden toegepast; wie profiteren ervan; is er kans op misbruik; zijn er risico’s voor milieu, gezondheid, privacy of veiligheid? De Technologiestichting STW speelt een belangrijke rol in dit programmaonderdeel. Volledig artikel: EB-08-1-p8-13.pdf (595 kB)
Ethisch parallelonderzoek nuttig voor nieuwe zuiveringstechniek
Onderzoekers aan de TU Delft en ingenieurs van ingenieursbureau DHV hebben samen een nieuwe techniek ontwikkeld om afvalwater te behandelen: de aëroob-korrelslibtechnologie. Na labonderzoek en praktijkproeven is de techniek rijp voor de markt. Met subsidie van NWO deden onderzoekers van de Sectie Filosofie van TU Delft daar zogenaamd ethisch parallelonderzoek naar, in het kader van het programma Ethiek, Onderzoek & Bestuur (EO&B). Zo’n studie dient om in een vroeg stadium de ethische en maatschappelijke aspecten van nieuwe technieken op te sporen. Volledig artikel: EB-08-1-p14-19.pdf (665 kB)
Opvangen zwakheden maakt beeldtechnieken waardevoller
Veel vrouwen laten elke twee jaar borstfoto’s maken om sneller eventuele borstkanker op te sporen. Aanstaande moeders gaan naar het ziekenhuis voor een echo van het ongeboren kind en medische bedrijven bieden een total body scan aan. Men wil afwijkingen en ziekten zo vroeg mogelijk opsporen. Beeldvormende technieken zijn het belangrijkste gereedschap daarvoor. Om de plaatjes automatisch te beoordelen is er software in ontwikkeling. Die software wijst de arts meteen op bijvoorbeeld verdachte plekjes. Dat spaart tijd. In het kader van het NWO-programma Ethiek, Onderzoek & Bestuur (EO&B) deed dr. Gert-Jan Lokhorst, o.l.v. prof. dr. Jeroen van den Hoven, ethisch parallelonderzoek naar deze ontwikkeling. Hij wilde weten wat de automatische beeldverwerking betekent voor de radioloog die de plaatjes maakt, voor de arts die ze gebruikt, en voor de patiënt om wie het gaat. Levert de software zinnige informatie op, wat heeft een arts eraan, en wat voegt het toe aan de medische praktijk? Lokhorst is verbonden aan de TU Delft, Sectie Filosofie. Volledig artikel: EB-08-1-p20-25.pdf (912 kB)